Gövde Yapısına Göre Baraj Tipleri

Günümüzde sıklıkla kullanılan baraj tipleri en yaygın sınıflandırma biçimine göre aşağıda belirtilmiştir.

Toprak Dolgu Baraj

En çok kullanılan baraj tipidir. Malzemenin tabii olarak doğadan kolaylıkla temin edilebilmesi, her türlü zemin koşulunda yapılabilir olması, en eski baraj tipi olması ve bu sebeple bilimsel olarak baraj dinamiklerine daha hakim olunması bu tercihteki etkin sebeplerdir. Suyun baraj üzerinden aşması halinde toprak dolgu barajların yıkılması kaçınılmazdır. Bu sebeple mutlak suretle iyi tasarlanmış dolusavak yapılarına ihtiyaç duyar.


Toprak dolgu baraj
 

Kaya Dolgu Baraj

Yapım tekniği ve tipi itibariyle toprak dolu baraj ile benzeşmektedir. En önemli fark ana dolgu malzemesinin kaya olmasıdır. Yapının stabilitesi kaya malzeme ile, geçirimsizliği ise kil çekirdek ya da ön yüzün beton asfalt gibi geçirimsiz bir malzeme ile kaplanması sureti ile imal edilir. Toprak dolgu barajlarda olduğu gibi kaya dolgu barajlar da üzerinden su aşması halinde erozyona uğrayarak yıkılırlar. Bu nedenle özel dolusavak yapısı gerektirir. Ayrıca toprak barajlara göre daha yoğun olduklarından daha sağlam temel koşulları gerektirirler. Bu sebeple kaya dolgu baraj tipi inşa sahası yakınlarında yeterli nitelikte kaya ocakları olması ve temel niteliklerinin yeterli olması halinde toprak dolgu barajlara göre daha ekonomik olmaları sebebi ile tercih edilebilirler.


Kaya dolgu baraj
 

Beton Ağırlık Baraj

Genelde sağlam temel üzerine yapılırlar. Üzerinden su aştığında yıkılma tehlikesi bulunmadığından dolusavak yapısı doğrudan baraj gövdesi üzerine yerleştirilebilir.


Beton ağırlık baraj
 

Silindirle Sıkıştırılmış Barajlar

Kaya dolgu barajlar ve beton ağırlık barajların bir hibriti olarak geliştirilmiştir. Yapımı daha kısa sürmekte ve maliyetleri daha düşük olmaktadır. Sıkıştırma işleminin kritik olması, temel koşulları gibi sebeplerle çok yaygın değildir.


Silindirle sıkıştırılmış barajlar
 

Beton Kemer Barajlar

Bu tip barajlar, barajın kret uzunluğu ile yüksekliğinin birbirine yakın olduğu çok dar vadilerde tercih edilirler. Özel mühendislik teknikleri gerektirdiğinden sayısal olarak daha az uygulamaları vardır.


İnşaa halindeki beton kemer baraj
 

Beton Payandalı Barajlar

Beton ağırlık baraj tekniğinin kemer baraj tekniği ile birleştirilerek üretilmiş baraj tipleridir. Daha az beton kullanımı olmakla birlikte demir ve kalıp maliyetlerinde artış olmaktadır. İşçiliğin ucuz olduğu ve zemin koşullarının yeterli taşıma kapasitesinde olduğu lokasyonlarda tercih edilmektedir.


Beton payandalı baraj
 

Baraj tiplerinin dağılımı